Rodzina i jej problemy

Współczesna rodzina i jej przeminy

Rodzina jest środowiskiem życiowym niemal każdego człowieka. Po spędzeniu dzieciństwa w rodzinie i dojściu do wieku dojrzałego, zdecydowana większość kobiet i mężczyzn wstępuje w związek małżeński, zakładając własne rodziny- tzw. rodziny prokreacji w odróżnieniu od tzw. rodzin pochodzenia, w których mąż i żona się urodzili i wychowali.

Współczesna rodzina polska ulega szybkim przemianom, dotyczy to zarówno struktury, funkcji jak i zadań, pojawiają się też nowe problemy, które zagrażają jej prawidłowemu funkcjonowaniu. Na taki stan rzeczy miały wpływ następujące zjawiska: „industrializacja, urbanizacja, migracje społeczne oraz przemiany kulturowe i obyczajowe. Transformacja systemowa po 1989 roku objęła swoim zakresem wszystkie obszary życia społecznego, w tym małżeństwo i rodzinę” (T. Biernat).

Dawny typ rodziny patriarchalnej, w której ojciec był jedynym żywicielem i autorytetem, zostaje stopniowo zastępowany przez rodzinę demokratyczną, w której oprócz ojca, zawodowo pracuje matka, a niekiedy i starsze dziecko. W takiej rodzinie prawa kobiety i mężczyzny są równe, zanika podział prac na męskie i żeńskie, a wzajemne stosunki oparte są na współpracy, przyjaźni i zrozumieniu. W rodzinie demokratycznej powstają bardziej korzystne warunki wychowawcze, wzmacnia się związek między rodzicami i dziećmi, które mają swoje obowiązki, ale i prawa, zwłaszcza prawo o współdecydowaniu o swoim życiu.

Do najbardziej niepokojących zjawisk, które mają miejsce w rodzinie i ujawniły się w ostatnich latach można zaliczyć:
• spadek dzietności (Polska w 1999 roku osiągnęła po raz pierwszy po wojnie ujemny przyrost naturalny);
• coraz późniejsze zawieranie związków małżeńskich przez młode pokolenie i odkładanie
w czasie obowiązków prokreacyjnych;
• rozprzestrzenianie się nowych form związków małżeńskich i paramałżeńskich, np. związki
kohabitacyjne, małżeństwa bezdzietne, związki homoseksualne;
• liberalizacja w zakresie moralności i obyczajowości seksualnej (wysoka aprobata
przedmałżeńskich stosunków seksualnych, antykoncepcji i przerywania ciąży, zwiększająca się liczba rozwodów.
Wiele z wymienionych zjawisk nie jest nowych i występowało już w przeszłości. Mają one jednak duży wpływ na kształtowanie stosunku młodzieży i wyobrażeń na temat swojej rodziny.

Przyczyny takiego stanu rzeczy tkwią w niewłaściwym przygotowaniu młodych ludzi do małżeństwa i życia rodzinnego, jest to z najważniejszych czynników dezorganizacji i rozpadu młodej rodziny, który wynika przede wszystkim z:
• „niedojrzałości społecznej i psychicznej obu lub jednej ze stron;
• niezaradności życiowej i słabej odporności na trudności jakie stwarza organizowanie
życia prywatnego od „podstaw”;
• nieumiejętność współżycia i współdziałania „we dwoje”;
• traktowaniu małżeństwa jedynie w kategoriach zmienionego stanu cywilnego i innego
statusu społecznego” (H. Idebska).

Źródła takich a nie innych zachowań tkwią w rodzinie pochodzenia, czyli tej z której wywodzą się zarówno mąż jak i żona. Małżeństwa, które nie radzą sobie same ze sobą ze swoimi problemami są niedojrzałe emocjonalnie, nie umieją stworzyć zdrowej i kochającej się rodziny.

Bibliografia
1. W. Okoń: Nowy Słownik pedagogiczny. Warszawa 1998.
2. T. Biernat: Młode pokolenie wobec małżeństwa i rodziny (w): Paedagogia Christiana 2003, nr2.Zobacz podobne arytkuďż˝y: